Familiewapen: vroeger en nu

Vroeger waren familiewapens op het strijdveld van levensbelang. Ook vanuit een helm met gesloten vizier moest snel worden herkend wie iemand was: vriend of vijand. In wapenboeken werd bijgehouden wie welk familiewapen toebehoorde.

Ook na de riddertijd werd het familiewapen gebruikt voor identificatie. Bijvoorbeeld bij het verzegelen van een brief met een stempel met familiewapen, of bij de ondertekening van een officieel document.

Familiewapens vandaag

Tegenwoordig worden familiewapens nog steeds gebruikt, als kenmerk, embleem of beeldmerk van de familie. Het geeft een verbondenheid aan tussen familieleden en generaties voor- en na. Men ziet familiewapens terug in o.a. zegelringen, schilderijen en gebouwen. Wie nog geen familiewapen heeft, kan er een laten ontwerpen. Het is iedereen in Nederland toegestaan een eigen familiewapen te voeren.

Familiewapen laten ontwerpen

Hoe ziet een familiewapen er uit?

Elk familiewapen is anders, maar heeft wel een aantal herkenbare onderdelen. De meeste familiewapens hebben in elk geval een wapenschild, helm, helmteken en helm- of dekkleden. Hieronder een korte toelichting op deze onderdelen.

Wapenschild

Wapenschild

Het belangrijkste onderdeel van een familiewapen

Ieder wapenschild is uniek. Het wapenschild is het centrale herkenningspunt van een familiewapen: de kleuren en de symbolen bepalen het unieke van een familiewapen. De vorm van het schild kan verschillen.

Helm

Helm

Een helm is aanziend of half-aanziend (afgewend)

Bovenop het wapenschild staat een helm. In verschillende tijdsperken gebruikte men andere helmen. De helm is niet uniek en kan verschillen per uitvoering van het familiewapen.

Helmteken (met wrong)

Helmteken (met wrong)

Persoonlijk teken bovenop de helm

Het helmteken staat bovenop de helm. In veel gevallen is het een herhaling van een symbool uit het wapenschild. Soms wordt er gekozen voor een symbool dat specifiek past bij de drager. Het kan dus verschillen binnen één familie. Het helmteken wordt aan de onderkant omgeven door de wrong (inelkaar gewrongen doek), die de kleuren heeft van het dekkleed.

Dekkleed

Dekkleed

Dekkleden in kleuren van familiewapen

De dekkleden zwieren achter de helm. Ze zijn bevestigd aan de achterzijde van helm. De kleuren zijn die van het wapen: meestal een metaalkleur (binnenzijde) en een andere kleur (buitenzijde). De vorm van de dekkleden kan verschillen per afbeelding.